پوکی استخوان در زنان سالمند

چکیده: 

زمینه وهدف: استئوپروز یک مشکل مهم سلامت عمومی در دنیا بوده و شیوع آن در حال افزایش می باشد. در زنان کاهش سریع توده استخوانی در زمان شروع یائسگی به دلیل کمبود هورمون استروژن ثابت شده است. هدف از این مطالعه تعیین شیوع استئوپروز در زنان سن یائسگی یزد بود.

مواد و روش ها:

در این مطالعه مقطعی (Cross-sectional) و توصیفی تحلیلی (Descriptive-Analytical) تعداد ۵۰۲ زن در سنین یائسگی که به ترتیب به تنها مرکز سنجش تراکم استخوانی شهر یزد در سال های ۱۳۸۰-۱۳۸۱ مراجعه نموده بودند، با سرشماری وارد مطالعه گردیدند. زنان دارای استئوپروز شناخته شده، بیماری های مزمن و بیماری های استخوانی یا متابولیک و زنانی که سابقه جراحی هیسترکتومی و اووفرکتومی با سابقه مصرف دارو های موثر بر متابولیسم استخوان داشتند از مطالعه خارج گردیدند. از تمامی بیماران پرسشنامه ای حاوی خصوصیات دموگرافیک و سوابق سلامتی و عوامل خطر برای پوکی استخوان تکمیل می گردید. نتایج با استفاده از نرم افزارآماری ۱۱٫۵ SPSS و با آزمون های آماری Chi-Square و Anova تجزیه و تحلیل ومتغیر های کمی به صورتMean±SD گزارش گردیدند.


یافته ها:

تعداد ۵۰۲ زن یائسه با محدوده سنی از ۵۰ تا ۸۵ سال [۷٫۰۵±۶۰٫۵۷ (Mean±SD) سال] وارد مطالعه گردیدند. با استفاده از BMD ناحیه L2-L4 تعداد ۱۰۳ نفر (۲۰٫۵% کل این زنان) استئوپروز، ۲۶۱ نفر (۵۲%) استئوپنی و ۱۳۸ نفر (۲۷٫۵%)BMD نرمال داشتند. این موضوع در حالی است که با استفاده از BMD ناحیه هیپ تعداد ۲۱۶ مورد (۴۳٫۰۳%) استئوپروز، تعداد ۲۱۶ مورد (۴۳٫۰۳%) استئوپنی و تعداد ۷۰ نفر (۱۳٫۹۴%)BMD نرمال داشتند. با افزایش سن درصد موارد طبیعی کاهش و به طبع آن موارد مبتلا به استئوپروز و استئوپنی به صورت معنی داری از نظر آماری افزایش می یافتند. تنها در ۲۶۱ مورد (۵۲%) هر دو ناحیه تشخیص را مطرح می کردند و در باقی موارد یعنی ۲۴۱ مورد (۴۸%) تشخیص بر حسب ناحیه اندازه گیری BMD متفاوت می بود.
نتیجه گیری:

این مطالعه نشان داد که شیوع استئوپروز و استئوپنی در این جامعه تا حدودی مشابه کشور عربستان می باشد. ولی از بسیاری از کشور های دیگر بالاتر می باشد. در کل، می توان ابراز داشت که استئوپروز و استئوپنی در بین زنان سنین پس از یائسگی در یزد شایع است. این مطالعه، این بیماری را به عنوان یک مشکل سلامت عمومی در جامعه ما نیز تایید می کند. در پایان پیشنهاد می شود جهت ارزیابی دقیق تر شیوع و بروز استئوپروز نسبت به انجام مطالعاتی برای فراهم آوردن اطلاعات جمعیت رفرانس ایرانی اقدام گردد.

نویسندگان:  مهدیه مجیبیان-محمدباقر اولیا -امید بیکی بندرآبادی-لیلا کوچک زاده یزدی